خانههای کوچک، طراحیهای بزرگ؛ ایده ساخت خانه دوطبقه در زمین ۱۲۵ متری
طراحی خانه دوطبقه روی زمین ۱۲۵ متری؛ دو واحد مستقل دوخوابه برای زمین ۵×۲۵
زمینهای ۱۲۵ متری با عرض حدود ۵ متر و طول ۲۵ متر در بسیاری از شهرهای ایران دیده میشوند. شاید در نگاه اول عرض کم زمین، طراحی یک ساختمان دوطبقه با فضای مناسب را دشوار کند؛ اما با جانمایی درست راهپله، نورگیری مناسب و استفاده هوشمندانه از فضا، میتوان روی چنین زمینی ساختمانی دوطبقه با دو واحد مستقل و دوخوابه طراحی کرد.
در این طرح، هدف این است که هر طبقه مانند یک واحد کامل و مستقل عمل کند؛ یعنی هر واحد دارای نشیمن، آشپزخانه، فضای ناهارخوری، سرویس بهداشتی، حمام و دو اتاق خواب باشد.
مشخصات کلی طرح
این ایده برای زمینی با مشخصات تقریبی زیر در نظر گرفته شده است:
- مساحت زمین: حدود ۱۲۵ مترمربع
- ابعاد زمین: حدود ۵ × ۲۵ متر
- تعداد طبقات: ۲ طبقه
- تعداد واحدها: ۲ واحد مستقل
- تعداد خواب هر واحد: ۲ اتاق خواب
- راهپله: مستقل برای دسترسی به طبقه بالا
- سبک طراحی: مدرن و کاربردی
- امکان پیشبینی حیاط، نورگیر یا فضای سبز در بخش جلو یا پشت ساختمان
البته ابعاد نهایی فضاها باید براساس ضوابط شهرداری، سطح اشغال مجاز، میزان عقبنشینی، پارکینگ و شرایط دقیق ملک تعیین شود.
طراحی طبقه همکف
در طبقه همکف میتوان یک واحد دوخوابه مستقل طراحی کرد.
بهتر است ورودی واحد از بخش جلوی ساختمان در نظر گرفته شود و راهپله طبقه بالا نیز بهصورت جداگانه طراحی شود تا ساکنان دو واحد برای ورود و خروج وابستگی به یکدیگر نداشته باشند.
پس از ورود به واحد، فضای پذیرایی و نشیمن قرار میگیرد. به دلیل عرض محدود زمین، استفاده از پلان باز برای نشیمن، ناهارخوری و آشپزخانه میتواند فضا را بزرگتر و روشنتر نشان دهد.
آشپزخانه میتواند در قسمت میانی یا انتهای ساختمان قرار بگیرد و در صورت امکان به حیاط خلوت یا نورگیر متصل شود.
دو اتاق خواب نیز بهتر است در بخشهای آرامتر خانه جانمایی شوند. یکی از اتاقها میتواند بهعنوان اتاق خواب اصلی و اتاق دوم بهعنوان اتاق کودک، مهمان یا اتاق کار مورد استفاده قرار گیرد.
طراحی طبقه اول
طبقه اول نیز میتواند تقریباً همان امکانات طبقه همکف را داشته باشد، اما به دلیل امکان ایجاد بالکن در نمای ساختمان، فضای این طبقه میتواند جذابتر طراحی شود.
در این طبقه نیز فضای پذیرایی، آشپزخانه، ناهارخوری، دو اتاق خواب، حمام و سرویس بهداشتی پیشبینی میشود.
در صورت طراحی صحیح نمای ساختمان، میتوان جلوی یکی از اتاقها یا نشیمن، یک بالکن کوچک ایجاد کرد که علاوه بر زیبایی نما، نور طبیعی بیشتری نیز وارد فضای داخلی کند.
مهمترین نکته؛ راهپله مستقل
یکی از مهمترین بخشهای چنین ساختمانی، طراحی راهپله مستقل برای طبقه بالا است.
اگر قرار باشد دو طبقه بهصورت دو واحد مجزا استفاده شوند، بهتر است ساکن طبقه اول بدون ورود به فضای خصوصی طبقه همکف بتواند به واحد خود دسترسی داشته باشد.
معمولاً جانمایی راهپله در یک سمت زمین میتواند برای زمینهای باریک گزینه مناسبی باشد، البته این موضوع کاملاً به موقعیت ورودی، پارکینگ و ضوابط ملک بستگی دارد.
آیا در عرض ۵ متر میتوان دو اتاق خواب داشت؟
بله، طراحی دو اتاق خواب در زمینی با عرض ۵ متر امکانپذیر است، اما باید از فضاهای پرت جلوگیری شود.
در چنین پلانهایی بهتر است:
- راهروها تا حد امکان کوتاه باشند.
- پذیرایی و ناهارخوری بهصورت یکپارچه طراحی شوند.
- آشپزخانه از پلان خطی، L شکل یا U شکل جمعوجور استفاده کند.
- کمدهای دیواری در طراحی اتاقها پیشبینی شوند.
- از پنجرههای مناسب در جلو و پشت ساختمان برای نورگیری استفاده شود.
هدف اصلی این است که فضای مفید ساختمان فدای راهروها، شکستهای زیاد دیوار یا فضاهای بدون استفاده نشود.
چیدمان پیشنهادی فضای داخلی
برای طراحی داخلی چنین خانهای، سبک مدرن با رنگهای روشن انتخاب مناسبی است.
ترکیب رنگهای کرم، سفید، طوسی روشن و چوب طبیعی باعث میشود فضای باریک خانه بزرگتر و گرمتر دیده شود.
در پذیرایی میتوان از یک مبل L شکل یا مبلمان کمحجم استفاده کرد و تلویزیون را روی دیوار مقابل آن نصب کرد.
میز ناهارخوری چهار یا شش نفره میتواند بین پذیرایی و آشپزخانه قرار بگیرد تا مرز بصری مناسبی بین این دو فضا ایجاد شود.
در آشپزخانه نیز کابینتهای یکدست تا سقف، استفاده از لوازم توکار و نورپردازی زیر کابینت میتواند به مرتبتر و بزرگتر دیده شدن محیط کمک کند.
طراحی اتاق خوابها
اتاق خواب اصلی بهتر است فضای کافی برای تخت دونفره، دو پاتختی و کمد دیواری داشته باشد.
برای اتاق خواب دوم میتوان بسته به نیاز خانواده از تخت یکنفره، تخت دونفره کوچک یا ترکیب تخت و میز مطالعه استفاده کرد.
استفاده از کمدهای دیواری سرتاسری یکی از بهترین راهها برای مدیریت فضای محدود در خانههای با عرض کم است.
نورگیری در زمینهای باریک
یکی از چالشهای اصلی زمینهای ۵ متری، تأمین نور طبیعی قسمت میانی ساختمان است.
برای حل این مشکل میتوان از چند روش استفاده کرد:
- ایجاد حیاط خلوت در انتهای ساختمان
- استفاده از نورگیر میانی
- طراحی پنجرههای بزرگ در نمای جلو
- استفاده از درهای شیشهای رو به حیاط
- استفاده از رنگهای روشن در فضای داخلی
هرچه نور طبیعی بیشتری وارد ساختمان شود، فضای داخلی بزرگتر و دلبازتر احساس خواهد شد.
نمای ساختمان
برای نمای چنین ساختمانی، سبک مدرن گزینه مناسبی است.
ترکیب سنگ روشن، سیمان، چوب ترمو یا متریالهایی با ظاهر چوب، فریمهای مشکی و نورپردازی خطی میتواند نمایی ساده اما جذاب ایجاد کند.
وجود بالکن در طبقه اول نیز میتواند به ایجاد عمق در نما کمک کند و ساختمان را از حالت کاملاً تخت خارج کند.
این طرح برای چه کسانی مناسب است؟
ساختمان دوطبقه دو واحدی میتواند برای خانوادههایی مناسب باشد که میخواهند دو نسل از یک خانواده در یک ساختمان اما در واحدهای مستقل زندگی کنند.
همچنین این مدل میتواند گزینهای برای مالکانی باشد که قصد دارند در یک واحد سکونت داشته باشند و واحد دیگر را اجاره دهند.
در برخی پروژهها نیز میتوان هر دو واحد را برای اجاره یا سرمایهگذاری در نظر گرفت.
قبل از اجرا به چه نکاتی باید توجه کرد؟
تصاویری که برای چنین طرحهایی تهیه میشوند، بیشتر برای نمایش ایده معماری و نحوه چیدمان فضا هستند و نباید مستقیماً بهعنوان نقشه اجرایی مورد استفاده قرار گیرند.
قبل از شروع ساخت باید مواردی مانند:
- ضوابط شهرداری منطقه
- سطح اشغال مجاز
- تعداد طبقات مجاز
- تأمین پارکینگ
- ابعاد نورگیر
- عرض راهپله
- جانمایی تأسیسات
- سازه ساختمان
- شرایط همجواری ملک
توسط معمار و مهندس دارای صلاحیت بررسی شود.
جمعبندی
یک زمین ۱۲۵ متری با عرض حدود ۵ متر، اگرچه محدودیتهایی در طراحی دارد، اما با یک پلان حسابشده میتواند به ساختمانی دوطبقه با دو واحد مستقل و دوخوابه تبدیل شود.
مهمترین نکات در موفقیت چنین طرحی، استفاده حداکثری از فضای مفید، طراحی راهپله مستقل، نورگیری مناسب، حذف راهروهای اضافی و انتخاب چیدمان داخلی ساده و کاربردی است.
در نهایت، پلان باید متناسب با موقعیت واقعی زمین، جهت شمال، محل ورودی، پارکینگ و ضوابط شهر محل ساخت اصلاح شود؛ اما بهعنوان یک ایده اولیه، طراحی دو واحد دوخوابه روی زمین ۱۲۵ متری میتواند گزینهای کاملاً کاربردی برای بسیاری از خانوادهها و مالکان در ایران باشد.
